Биьиэхэ Номугугэ Ханалас Улууьугар Олоксондоруоп Олоксоондур Быладьыымырабыьы билбэт киьи суо5а буолуо. Кини бэйэтэ кэпсииринэн 1927 сыллаахха кулун тутар ыйга Баастаах Амма сиригэр Онньуоскэ сиригэр торообутэ уьу. Мин олоксоон Быладьыымырабыс ого эрдэхпиттэн билэрим, тордус кылааьы бутэрээт, тыа5а оттуу сылдьан билсибитим.Унуо5унан кыра гынан баран, киирбит – тахсыбыт уол о5отун курдук ойбор хатанан хаалбыта. Ол са5ана улэ-хамнас улэтэ этэ. Сарсыарда 5 чааска, утуйан тураат киэьэ 12чаас са5ана сытар этибит.дьэ ардах тустэ5инэ уоруу буолара. Кырдьа5астарбыт икки оттунэн хайдыьан сиргэ хаамтара, бараллара, уонтан тахса ыттаах этилэр.биьиги ыттанар ба5аттан бэйэбит ыттарбытын олуу      …..аспытыттан бэрсэр буоларбыт.

Дьэ, ол сиргэ сылдьан баран, илии тутуурдаах, оттук харалаах эргиллэллэрэ. Олоксоон о5онньор мин агабынаан Хоруомап Ньукулай Костокуунэбистиин, саха киьитигэр кырдьык байанайдаах дьон этилэр, тоьо да ааспытын иьин. Улаханнык ыт ииппэтэх о5о, оттуур бириэмэбитигэр «До5ор» диэн Олоксоо манан ыттаа5а, ону биьиги  кырааскалаах харахтаах диэн ааттыырбыт Сааска Махсыымаптыын.Ол ыппыт «До5ор» киэн ба5айы сырыылаах, хаьан эмит костон ааьар этэ. Биьигини оччолорго хам-тум илдьэ сылдьар буолаллар этэ.

1987 сылтан Олоксоон о5онньордуун бииргэ сылдьан бултаабыппыт. Ол сылдьан аьааьын ханна барыай, дьэ онно кэпсээн уллэннэтэр этэ. Сарсын баран ылыахпыт…..диирэ, онно ойуурга бааллан турар курдук кэпсиирэ, ону сорох дьон, бу о5онньор киьиргээтэ дэьэллэрэ. Ол курдук кэпсээбитинэн эрэ кэрэх туолара.

Биир тугэни ахтан аастахха, куьун булт кэмэ бутэн, тоттору атынан, иккиэйэ5ин туорт ыттаах киирэн иьэбит.  Уутээммититтэн дойдуга диэри 3-4 хонук айанныырбыт. Дьэ, ол иьэн сотору ыттарбыт кыыл суолун батыьан ойуоккалаьа турдулар. Биьиги эбиэттии таарыйа кэтэьэн кордубут да ыттарбыт суохтар. О5онньорум «Чэ барыахха, кэлиэхтэрэ» диэтэ. Атын уутээннэ чугаьаан истэхпитинэ кыра ыттар ситэн кэллилэр, улахаттарбыт суохтар. Уутээннэ хонорго быьаарынныбыт. Сарсыарда эрдэ туран, аттарбытын тутан баран бээьээ кэлбит урэхпитин таннары бардыбыт. Ол бириэмэ5э арай сыгынахпыт хамсыыр эбит. Ыттарбыт дьэ хамсаатылар, кыылбыт биьигини корон, со5уруу диэки ыстанна турдулар. Суолун булан ыттарбыт батыстылар. Биьиги эмиэ чаастан ордук хааман, улахан ба5айы сыырдаах сиргэ кэллибит. Арай корбуппут кыылбыт баар, ыттарбыт суоллара суох. о5онньорум «тоннуоххэ, ыттарбыт суолларын хаайыахха» диэн буолла. Ыттара суох ханна барыахпытый, диэтэ. Тоннон кэлэн, ыттарбыт суолларын булан батыспыппыт. Суоллара….кыйа бардылар уонна ситэн тиийэн туора ыстаннарбыттар. Кыылбыт урдэрэ-урдэрэ бара турда. Миигин о5онньорум харахтаах киьи    диир. Сотору-сотору тохтоон иьиллиибин. Биирдэ ойдоон истибитим, ыраах ба5айы урэллэр. О5онньорбор урэллэр диибин, дьэ, аргыый баран ис диир. Лапа чугаьаан баран, уомэн киирэн ыттым. Сууллан тустэ. Тиийэн корбутум, иккилээх атыыр кыыл эбит.  Астаан баран, холболоон кээстибит. Бу кыылбытын ус анаар чаас эккирэтэн, охторон турардаахпыт. Тууннэри дьэибитин буллубут. Олоксоон о5онньор холуочуйда5ына кэпсиир буолара. Амма5а баар дьиэтэ музей буолан турар. Аймахтарым бары борукуруордар, бу биир бэйэм бырадьаах сылдьабын диир буолара.

А5тыыны суруйда: Громов Прокопий Николаевич.